Czym jest CMR?

W branży transportowej ważną rolę odgrywa odpowiednie udokumentowanie poszczególnych procesów. CMR, czyli Międzynarodowy List Przewozowy, to jeden z najistotniejszych dokumentów, który zawiera podstawowe informacje na temat transportu danego ładunku. Ze względu na duże znaczenie CMR, warto odpowiedzieć sobie na kilka fundamentalnych pytań związanych z tym dokumentem. W dalszej części artykułu wyjaśniamy, m.in. co to jest list przewozowy, kto go wystawia oraz jak go wypełnić.

CMR – co to jest?

Na początek należy ustalić, co to jest CMR oraz skąd wywodzi się ten skrótowiec. Dokument CMR wziął swoją nazwę od francuskiego Convention relative au contrat de transport international de Marchandise par Route, określanego w języku polskim jako Konwencja o umowie międzynarodowego drogowego transportu towarów. Ta umowa międzynarodowa zawarta w 1956 roku reguluje podstawowe zasady transportu międzynarodowego przeprowadzanego w celach zarobkowych. Przewóz musi zachodzić między dwoma krajami, z których przynajmniej jeden jest stroną danej transakcji. Konwencja pozwala, aby przewozy zawierające się w jej ramach realizowało państwo, a także instytucje i organizacje rządowe.

Do czego stosuje się konwencję CMR? Kto wystawia CMR?

Zakres stosowania konwencji CMR obejmuje różnego rodzaju przewozy zarobkowe realizowane przy użyciu pojazdów. Przez pojazd rozumie się w takim wypadku nie tylko samochody, ale również przyczepy, naczepy i pojazdy czołowe. Istotną cechą transportu objętego konwencją CMR jest jego międzynarodowość, ponieważ ta umowa międzynarodowa nie obejmuje przewozów krajowych. Konwencja o umowie międzynarodowego drogowego transportu towarów nie wskazuje wprost, kto wystawia list przewozowy. Standardowo jednak dokonuje tego nadawca, ponieważ to w języku urzędowym jego kraju wystawia się list przewozowy i to na nim spoczywa największa odpowiedzialność za szkody wynikające z niepoprawnego wypełnienia CMR.

Do czego nie stosuje się konwencji CMR?

Konwencja CMR nie obejmuje każdego typu przewozu. Tej umowy międzynarodowej nie stosuje się do transportu niespełniającego warunków przedstawionych wcześniej. Wśród przewozów nieobjętych konwencją CMR można wskazać m.in.:

  • przewozy zwłok,
  • przewozy rzeczy przesiedlenia,
  • przewozy wykonywane na podstawie międzynarodowych konwencji pocztowych.

Ile wystawia się egzemplarzy listu przewozowego?

Istotną kwestią w przypadku CMR jest to, ile należy wystawić egzemplarzy takiego listu. Zgodnie ze wskazaniami Konwencji listy przewozowe powinno wystawiać się w minimum trzech egzemplarzach. Nierzadko liczba ta jednak znacznie wzrasta – dzieje się tak, kiedy towar przewożony jest kilkoma pojazdami lub transportowane są różne rodzaje czy partie przesyłek. W takim przypadku nadawca lub przewoźnik mogą wymóc wystawienie dodatkowych listów przewozowych tak, aby ich liczba zgadzała się liczbie pojazdów bądź rodzajów lub partii towarów.

CMR – który egzemplarz dla kogo?

Pomimo tego, że Konwencja nie reguluje obowiązkowej formy, jaką ma przyjmować CMR, warto stosować się do wzoru opracowanego przez Międzynarodową Unię Transportu Drogowego. Dzięki wprowadzonej przez ten organ unifikacji wystawiający CMR ma większe szanse na uniknięcie kosztownej pomyłki.

Według podjętych ustaleń zwiększyła się liczba sugerowanych oryginalnych egzemplarzy listu przewozowego z trzech do pięciu. Co istotne, każdemu z nich nadano odpowiednie kolory:

  • pierwszy egzemplarz w kolorze czerwonym przeznaczony jest dla nadawcy,
  • drugi egzemplarz w kolorze niebieskim należy do odbiorcy,
  • trzeci, zielony egzemplarz przysługuje przewoźnikowi,
  • czwarty egzemplarz o czarnej barwie dla celów administracyjnych,
  • dodatkowy egzemplarz w kolorze szarym przekazywany do spedycji dla rozliczenia.

Dodatkowym ułatwieniem dla wystawiających listy przewozowe jest to, że arkusze sprzedawane są w bloczkach na papierze samokopiującym, dzięki czemu ma się pewność, że nie ma rozbieżności pomiędzy poszczególnymi egzemplarzami.

Czy list przewozowy musi być podpisany?

Konwencja reguluje, że każdy z oryginalnych egzemplarzy listu przewozowego musi być podpisany przez nadawcę i przewoźnika. Nie musi być to jednak podpis ręczny, jeśli możliwość taką dopuszcza ustawodawstwo kraju, w którym sporządzono CMR. W takim przypadku klasyczny podpis może zastąpić:

  • podpis wydrukowany,
  • stemple nadawcy i przewoźnika.

Co musi zawierać list przewozowy CMR?

Poprawnie sporządzony list przewozowy CMR powinien zawierać określone dane obejmujące podstawowe informacje o przewozie. Należą do nich:

  • miejsce i data wystawienia CMR,
  • nazwisko (nazwa) i adres nadawcy,
  • nazwisko (nazwa) i adres przewoźnika,
  • data oraz miejsce przyjęcia towaru do przewozu, a także przewidziane miejsce jego wydania,
  • nazwisko (nazwa) i adres odbiorcy,
  • wskazanie powszechnego określenia rodzaju towaru oraz sposobu jego opakowania, a w przypadku towarów niebezpiecznych również ich ogólnie uznane określenie,
  • liczba sztuk, ich cechy i numery,
  • waga brutto, ewentualnie inaczej określona ilość towaru,
  • koszty związane z przewozem – przewoźne, koszty dodatkowe, należności celne i inne koszty powstałe od chwili zawarcia umowy do chwili dostawy,
  • instrukcje konieczne do spełnienia formalnych wymagań celnych i innych,
  • oświadczenie dotyczące tego, że przewóz, bez względu na jakąkolwiek przeciwną klauzulę, podlega przepisom Konwencji.

Nie są to jedyne dane, jakie mogą znaleźć się w liście przewozowym. Jeżeli zaistnieje taka potrzeba, można w nim dodatkowo zawrzeć:

  • koszty przyjmowane na siebie przez nadawcę,
  • kwotę zaliczenia do pobrania przy wydaniu towaru,
  • wykaz dokumentów przekazanych przewoźnikowi,
  • zadeklarowaną wartość towaru i sumę przedstawiającą interes specjalny w jego dostawie,
  • instrukcje nadawcy dla przewoźnika dotyczące ubezpieczenia przesyłki,
  • zakaz przeładunku,
  • umówiony termin, w jakim ma być wykonany przewóz.

Jak widać, list przewozowy stanowi źródło wielu cennych informacji, które umożliwiają mu odpowiednie spełnianie swojej funkcji. Osoba sporządzająca CMR musi zadbać o to, aby żadna z wymaganych danych nie została przypadkowo pominięta.

Czy CMR jest obowiązkowy?

W Konwencji brak jest dosłownie zawartego wymogu o konieczności wystawiania listu przewozowego. CMR jest potwierdzeniem zawarcia umowy przewozu, ale jego brak lub nieprawidłowe wypełnienie czy utrata nie wpływają na ważność umowy przewozu. Mimo tych problemów podlega ona nadal przepisom Konwencji. Nie oznacza to jednak, że wystawianie listu przewozowego jest zbędne. Wręcz przeciwnie, CMR w znacznym stopniu ułatwia sprawny przebieg przewozu i stanowi dokument potwierdzający zawarcie umowy. List przewozowy pełni również istotną funkcję informacyjną, gdyż wskazuje przewoźnikowi, w jaki sposób prawidłowo przeprowadzić dany transport.

Jak wypełnić CMR?

Prawidłowe wypełnienie CMR wymaga zawarcia w nim wszelkich niezbędnych informacji wskazanych w Konwencji. Oprócz tego należy dopilnować, aby list przewozowy wystawiony został w odpowiedniej liczbie egzemplarzy. Warto podkreślić, że to nadawca odpowiada za wszelkie nieścisłości w CMR i szkody z nich wynikające poniesione przez przewoźnika, nawet jeżeli to przewoźnik sporządzał CMR.

Podsumowanie

List przewozowy to dokument, który w znacznym stopniu usprawnia transport towarów. Umiejętne wypełnienie CMR umożliwi uniknięcie wielu błędów i szkód, które mogłyby pojawić się w trakcie przewozu. Liczba zawartych w nim informacji pozwala na zapewnienie transparentności ustaleń i jednocześnie stanowi potwierdzenie umowy. Niekiedy jednak może okazać się, że podpisujemy umowę z nieodpowiednim podmiotem, który nie wykazuje się rzetelnością i uczciwością. Jak sprawdzić kontrahenta, aby upewnić się, że współpraca z nim wyjdzie nam na dobre? Warto skorzystać z oprogramowania Temida, które bazując na nowoczesnych rozwiązaniach, pozwala na szybką i sprawną weryfikację danej firmy. Zainteresowanych możliwościami naszego programu zapraszamy do kontaktu.